Start Baza wiedzy Inspekcje Fatalne wyniki kontroli obiektów małej architektury

Fatalne wyniki kontroli obiektów małej architektury

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała raport stwierdzający poważne nieprawidłowości dotyczące zapewniania bezpieczeństwa obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej w Polsce. Kontrola zakończyła się wnioskiem o zmianę przepisów prawa dotyczących nadzoru nad takimi obiektami, ale także złożeniem zawiadomień do prokuratury w sprawie popełnienia przestępstw.

Kontrola NIK – cel i zakres

NIK przeprowadziła kontrolę, której zakres obejmował lata 2017-2019. Celem była ocena zapewniania przez jednostki kontrolowane bezpieczeństwa obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej, tj. placów zabaw, parków linowych, siłowni plenerowych, skateparków oraz streetworkoutów. Kontrola miała charakter prewencyjny, jednak jej rezultaty okazały się alarmujące. Raport ukazuje wiele uchybień oraz niezgodności obiektów z normami i przepisami prawa.

Fatalne wyniki jednostek zarządzających

Zgodnie z raportem, kontrolowane jednostki nie zapewniały bezpiecznego korzystania z obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej na różnych etapach powstawania takich miejsc. Błędy pojawiały się począwszy od przyjęcia zgłoszenia budowy czy projektu, aż po odbiór prac, a także kontrole okresowe istniejących już obiektów. Niepokojący jest jednak fakt, że około 50% kontrolowanych obiektów nie spełniało wymagań norm, a co za tym idzie narażały użytkowników, w tym nieświadome zagrożeń dzieci, na niebezpieczeństwo.

Brak świadomości odpowiedzialności jaką niesie za sobą nadzór nad obiektami małej architektury, np. placami zabaw, siłowniami plenerowymi, itp., wynikać może z braku wiedzy z zakresu prawa budowlanego czy aktualnych norm. Jednostki kontrolowane również tłumaczyły swoje błędy niewiedzą. Zwraca to więc uwagę na konieczność szkolenia personelu z zakresu wymagań norm oraz administrowania placami zabaw i innymi obiektami sportowo-rekreacyjnymi.

INT prowadzi szkolenia otwarte dla właścicieli i administratorów. Wiele urzędów, gmin i osób prywatnych skorzystało ze szkoleń, co z pewnością przyczyniło się do uzyskania wiedzy potrzebnej do nadzoru nad tego typu obiektami. Z pewnością rozwinęły dzięki temu również świadomość na temat tego, jak ważne i konieczne jest odpowiednie zarządzanie tego typu obiektami.

Błędy i nieprawidłowości

Raport NIKu podkreśla błędy zarówno dla nowopowstających jak i istniejących już obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej. Nieprawidłowości pojawiały się na różnych etapach nadzoru, od zatwierdzania zgłoszeń o budowę po odbiór prac, czy późniejsze kontrole pomontażowe oraz okresowe i związane z nimi działania.

Problemy na etapie zgłoszenia budowy, nadzoru i odbioru prac

Jednostki odpowiedzialne często nieskutecznie weryfikowały zgłoszenia budowy obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej. Co więcej nierzadko okazywało się, że nadzór nad budową takich obiektów nie był wykonywany bądź był wykonywany nierzetelnie.

Dla wielu obiektów małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej nie przeprowadzano właściwie odbiorów wykonanych robót, przez co jednostki kontrolowane nie miały pełnego obrazu zagrożeń wynikających, np. z błędnie zamontowanego sprzętu. Przed odbiorem obiektu wykonuje się kontrole pomontażowe, które są istotnym krokiem w procesie powstawania np. placów zabaw czy siłowni plenerowych. Wykonując taką kontrolę właściciel bądź zarządca obiektu jest w stanie przed oddaniem go do użytku publicznego sprawdzić, czy prace montażowe urządzeń zostały wykonane zgodnie z dokumentacją oraz Polskimi Normami. Często okazuje się, że mimo zakupu sprzętu certyfikowanego, czyli zgodnego z wymogami norm, montaż urządzeń zostaje nieodpowiednio wykonany, co powoduje, że urządzenia mogą stać się niebezpieczne dla korzystających z nich osób.

Z raportu NIK: „Po zakończeniu realizacji każdego obiektu mis-r w gminach dokonywano odbiorów wykonanych prac. W treści sporządzanych protokołów odbiorów nie podawano jednak, co zostało sprawdzone. Najczęściej zamieszczano informację o odbiorze prac bez uwag. Tymczasem stwierdzono, że dla ogółem 59,8% skontrolowanych obiektów nie zapewniono rzetelnego odbioru wykonanych prac. […].Ustalono m.in., że oddano do użytkowania obiekty mis-r, które nie spełniały wymogów wynikających z zawartych umów, z przepisów, w tym techniczno-budowlanych, zasad wiedzy technicznej określonych m.in. we właściwych PN lub urządzenia na tych obiektach nie zostały zamontowane zgodnie z zasadami określonymi przez ich producentów „.

Brak kontroli stanu technicznego

Raport wskazuje także na nieodpowiednią kontrolę nad istniejącymi obiektami pod kątem stanu technicznego a także sanitarnego. Nie są wykonywane inspekcje coroczne, a ponadto dla kilku obiektów nie wykonano kontroli pięcioletniej, wymaganej przepisami art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Istnieją braki w dokumentacji lub nieścisłości miedzy dokumentacją a zamontowanymi urządzeniami.


Główna uwaga jednostek nadzorujących kierowana jest na obiekty znajdujące się przy szkołach, przedszkolach czy żłobkach. Jednak i tam znaleziono wiele nieprawidłowości. Na obiektach tych stwierdzono uchybienia dotyczące stanu technicznego czy sanitarnego wyposażenia oraz utrzymania tych obiektów.

Inspekcje coroczne, tak jak inspekcje pomontażowe, powinny być wykonywane przez kompetentną osobę. Mają one na celu przedstawienie zarządcy bądź jednostce nadzorującej w jakim stanie technicznym jest plac zabaw, park linowy bądź siłownia zewnętrzna. Dzięki czemu mogą one wykonać niezbędne naprawy lub wymiany, aby użytkownicy mogli korzystać z obiektu bezpiecznie. Tak samo istotne są inspekcje pięcioletnie określone przepisami prawa budowlanego, do wykonania których ważna jest również wiedza z zakresu ww. prawa budowalnego.


Jako jednostka akredytowana realizujemy coroczne przeglądy stanu technicznego zarówno, jak i kontrole 5-cio letnie na zgodność z przepisami prawa budowlanego.

Niekompetencja osób kontrolujących

Bardzo dużym niedopatrzeniem jest zlecanie kontroli osobom, które posiadają jedynie uprawnienia budowlane. Z raportu NIK wynika, iż kontrole przeprowadzane są przez osoby, które nie znają wymogów norm, a przez to nie są w stanie rzeczowo ocenić stanu bezpieczeństwa całego obiektu, a także poszczególnych urządzeń. Nienależyte wykonanie obowiązków przez osoby wykonujące kontrole pomontażowe i przeglądy okresowe, może prowadzić do nieudokumentowania zagrożeń i występowania poważnych urazów lub nawet wypadków śmiertelnych podczas późniejszego użytkowania placów zabaw.

Najważniejsze są kompetencje

Proszę pamiętać, że Polskie Centrum Akredytacji (PCA) - rządowa jednostka potwierdzająca kompetencje, nadaje akredytację na przeprowadzanie działań inspekcyjnych. Z tego powodu jedynie akredytowane jednostki inspekcyjne są sprawdzonym organem wykonującym kontrole. Na rynku działa wiele osób oraz firm wykonujących kontrole placów zabaw i podobnych obiektów, jednak znaczna część nie posiada właściwych kompetencji. Poprzez niewystarczającą znajomość wymagań norm czy prawa budowlanego, do użytku dopuszczane zostają niebezpieczne obiekty.

INT jako pierwsza w Polsce jednostka inspekcyjna może pochwalić się akredytacją typu A na kontrole placów zabaw i podobnych obiektów. Akredytacja ta potwierdza, że nasz personel posiada wszelkie niezbędne kompetencje wymagane do przeprowadzania bezstronnych i najbardziej rzetelnych: inspekcji projektu obiektu, kontroli pomontażowych i kontroli stanu technicznego (corocznych oraz 5-cio letnich). 

Rezultaty kontroli NIK

Postanowiono podjąć zdecydowane kroki w celu poprawy stanu obiektów małej architektury. Kontrola zakończyła się złożeniem zawiadomień do prokuratury:
„…w sprawie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstw polegających na wykonywaniu robót budowlanych bez dokonania ich zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej oraz o niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.”,

a także do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w sprawie:
„uzasadnionego podejrzenia popełnienia wykroczenia polegającego na niepoddaniu obiektów małej architektury okresowej kontroli, polegającej na sprawdzeniu, co najmniej raz na pięć lat stanu technicznego i przydatności do użytkowania, estetyki obiektu oraz jego otoczenia.”.

Co więcej, skierowano wniosek o zmianę i uregulowanie przepisów prawa w zakresie: 

• nadzoru nad obiektami infrastruktury sportowo-rekreacyjnej, a także
• jednostek wykonujących kontrole tego typu obiektów.

Podsumowanie

Wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli pokazują skalę nieprawidłowości systemu dotyczącego nadzoru nad obiektami małej infrastruktury sportowo-rekreacyjnej. Stan techniczny placów zabaw i podobnych obiektów w Polsce pozostawia wiele do życzenia. Raport obnażył braki zarówno kadrowe występujące w polskich strukturach nadzorujących takie obiekty oraz brak odpowiedniego przeszkolenia w temacie bezpieczeństwa. Świadomość z zakresu odpowiedzialności za bezpieczeństwo użytkowników powinna być stale podnoszona, a wszelkie czynności kontrolne wykonywane przez uprawnione, kompetentne i doświadczone osoby. Wyniki kontroli jak najbardziej powinny być powodem do zmiany podejścia w polskim prawie oraz instytucjach, w obrębie zarządzania placami zabaw, parkami linowymi, skateparkami, streetworkut parkami czy siłowniami plenerowymi.

Jak prawidłowo zarządzać obiektami małej architektury?

INT opracowało dla Państwa broszurę informacyjną, która przedstawia w prosty i obrazowy sposób, jakich czynności należy dopilnować na każdym etapie życia obiektu małej architektury, na przykładzie placu zabaw. Mamy nadzieję, że ulotka pomoże Państwu właściwie zarządzać obiektem począwszy od jego projektu, aż po coroczny nadzór. Dodatkowo zachęcamy do lektury artykułu w bazie wiedzy, poświęconego zarządzaniu siłowniami plenerowymi, gdzie również mogą Państwo znaleźć ulotkę dedykowaną urządzeniom fitness na świeżym powietrzu.

INT Sp. z o.o.
ul. Międzyleska 4
50-514 Wrocław
+48 71 716 55 00 +48 71 716 55 00

NIP: 897-175-19-60

KRS: 0000332084

Certyfikacja

Inspekcje

Badania

Realizacja: montownia.com